पूर्वी बॉम्बे म्हणून ओळखले जाणारे मुंबई हे महाराष्ट्राची राजधानी असलेले एक वेगाने विकसित होणारे महानगर आहे. हे शहर भारतातील सर्वात महत्त्वाच्या आर्थिक, व्यावसायिक आणि सांस्कृतिक केंद्रांपैकी एक आहे. रोजगार, व्यवसायाच्या संधी आणि प्रगतीच्या शोधात देशभरातून अनेक लोक मुंबईकडे आकर्षित होतात.

मुंबईला भारताची आर्थिक राजधानी म्हटले जाते, कारण येथे अनेक प्रमुख वित्तीय संस्था, मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये, बँकिंग संस्था आणि व्यावसायिक केंद्रे आहेत. भारतातील आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणारे जवाहरलाल नेहरू बंदर (JNPA) हे मुंबईजवळ नवी मुंबई येथे स्थित आहे. तसेच छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हे भारतातील सर्वाधिक व्यस्त विमानतळांपैकी एक असून ते मुंबईला जगभरातील प्रमुख शहरांशी जोडते.

मुंबईमध्ये भारतातील प्रमुख शेअर बाजार स्थित आहेत. त्यामध्ये बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) आणि नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया (NSE) यांचा समावेश होतो. BSE हे आशियातील सर्वात जुन्या शेअर बाजारांपैकी एक आहे. या संस्था भारताच्या भांडवली बाजारात महत्त्वाची भूमिका बजावतात आणि दररोज मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक व्यवहार येथे होतात.

प्रमुख शेअर बाजार आणि वित्तीय संस्था:

» बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE)
» नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया (NSE)
» भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ (SEBI)
» मेट्रोपॉलिटन स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया (MSE)

व्यवसाय संस्था आणि वाणिज्य मंडळे:

मुंबईमध्ये अनेक प्रतिष्ठित उद्योग संघटना आणि वाणिज्य मंडळे कार्यरत आहेत. या संस्था व्यापार, उद्योग, उद्योजकता आणि आर्थिक विकासाला प्रोत्साहन देण्याचे काम करतात.

» बॉम्बे चेंबर ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री
» कॉन्फेडरेशन ऑफ इंडियन इंडस्ट्री (CII)
» फेडरेशन ऑफ इंडियन एक्सपोर्ट ऑर्गनायझेशन्स (FIEO)
» इंडियन मर्चंट्स चेंबर (IMC)
» ऑल इंडिया मॅन्युफॅक्चरर्स ऑर्गनायझेशन (AIMO)

या संस्था उद्योग, व्यापार, निर्यात, वित्त आणि व्यवसायातील नवकल्पनांसाठी मुंबईला एक महत्त्वाचे केंद्र बनवण्यात योगदान देतात.